Kalkulatory płatności i zabezpieczeń eksportowych

Co warto wiedzieć: płatności

Ryzyko w eksporcie ma trzy wymiary: czy kontrahent zapłaci, kiedy zapłaci i ile ta płatność będzie warta po przewalutowaniu. Każdy z nich ma własne narzędzie zabezpieczające i własny koszt, który trzeba wliczyć w cenę oferty, a nie odkryć po fakcie.

Ryzyko niewypłacalności ogranicza akredytywa dokumentowa. Bank importera zobowiązuje się do zapłaty po przedstawieniu zgodnych dokumentów, a jej łączny koszt — prowizje banku otwierającego, awizującego i ewentualnie potwierdzającego, plus opłaty za zmiany warunków — wynosi zwykle 0,5–2% wartości kontraktu. Kluczowe jest to, że bank płaci wyłącznie na podstawie dokumentów, nie stanu towaru: najczęstszą przyczyną odmowy zapłaty są rozbieżności formalne w kompletach dokumentów, a nie spory handlowe. Tańszą, ale znacznie słabszą alternatywą jest inkaso dokumentowe, w którym bank pośredniczy, lecz nie gwarantuje płatności. Polisa KUKE pozwala z kolei ubezpieczyć należności na rynkach, których nie obejmują ubezpieczyciele komercyjni.

Ryzyko opóźnienia to zamrożony kapitał obrotowy. Faktoring eksportowy zamienia fakturę z terminem 45–90 dni na gotówkę w 1–3 dni, wypłacając zwykle 80–90% wartości od razu. Efektywny koszt roczny to zwykle 8–15%, więc opłaca się wtedy, gdy uwolnioną gotówkę reinwestujesz z wyższą rentownością. Ryzyko kursowe bywa natomiast najbardziej niedoszacowane: spread bankowy przy przewalutowaniu wpływu wynosi 2–4%, podczas gdy kantor internetowy pobiera 0,1–0,5%. Przy rocznych wpływach 2 mln EUR trzy punkty procentowe różnicy to 60 tys. EUR — zwykle więcej, niż da się wynegocjować na frachcie przez cały rok.