Próg rentowności (break-even point) — definicja
Próg rentowności (BEP) to taki poziom sprzedaży, przy którym przychody pokrywają wszystkie koszty (stałe i zmienne), a wynik finansowy = 0. Powyżej BEP firma zaczyna generować zysk; poniżej — ponosi stratę. W eksporcie BEP jest kluczowym wskaźnikiem decyzji o wejściu na nowy rynek, kampanii marketingowej lub uruchomieniu nowej linii produktów.
Wzór
BEP w sztukach = Koszty stałe / (Cena − Koszt zmienny)
BEP w PLN = BEP × Cena
Marża jednostkowa (CM, contribution margin) = Cena − Koszt zmienny
Wskaźnik kontrybucji = CM / Cena × 100%
Przykład
Koszty stałe miesięcznie 25 000 PLN, cena sprzedaży 160 PLN, koszt zmienny 120 PLN. Marża jednostkowa = 40 PLN. BEP = 25 000 / 40 = 625 sztuk miesięcznie. BEP w przychodzie = 625 × 160 = 100 000 PLN.
Kiedy używać
- Decyzja go/no-go dla nowego rynku eksportowego.
- Planowanie minimalnego wolumenu zamówień (MOQ).
- Kalkulacja czy obniżka ceny pod negocjacje się zwróci na wolumenie.
- Analiza wrażliwości — jak BEP zmieni się przy wzroście frachtu o 30%.
FAQ
Co to margines bezpieczeństwa?
Margin of safety = (sprzedaż rzeczywista − BEP) / sprzedaż rzeczywista. Pokazuje o ile sprzedaż może spaść, zanim zaczniesz tracić. Powyżej 30% to bezpieczna strefa.
Czy BEP ma sens dla wielu produktów?
Tak, ale liczy się BEP w przychodzie, używając ważonej marży kontrybucji. Wzór: BEP = Koszty stałe / średnia ważona stopa kontrybucji.