EksportHub.pl
Finanse

Kalkulator progu rentowności (break-even)

Policz break-even w sztukach i przychodzie: koszty stałe / marża jednostkowa.

Szybka odpowiedź

Ile sztuk muszę sprzedać na nowym rynku, żeby pokryć inwestycję w certyfikację i marketing?

Próg rentowności (BEP, break-even point) to liczba sztuk lub kwota sprzedaży, przy której przychody pokrywają wszystkie koszty (stałe + zmienne), a wynik = 0. Wzór: BEP = Koszty stałe / (Cena − Koszt zmienny). Powyżej BEP pojawia się zysk, poniżej — strata. W eksporcie kluczowe dla decyzji go/no-go dla nowego rynku, MOQ i wpływu rabatów na rentowność. Przykład: stałe 25 000 PLN, marża jednostkowa 40 PLN → BEP 625 sztuk/mies.

Wpisz koszty stałe, cenę i koszt zmienny — kalkulator zwraca BEP w sztukach i PLN oraz marżę kontrybucji.

PLN

Wynagrodzenia, czynsz, marketing, certyfikaty, opłaty stałe.

PLN
PLN

Materiał, robocizna bezpośrednia, opakowanie, fracht.

Odpowiedź w skrócie

Jak obliczyć próg rentowności (BEP) w sztukach i w PLN?

Definicja
Próg rentowności (BEP, break-even point) to liczba sztuk lub kwota sprzedaży, przy której przychody pokrywają wszystkie koszty (stałe i zmienne), a wynik finansowy wynosi 0. Powyżej BEP pojawia się zysk, poniżej — strata.
Wzór
Marża jednostkowa CM = Cena − Koszt zmienny; BEP (szt.) = Koszty stałe / CM, zaokrąglone w górę do pełnej sztuki; BEP (PLN) = BEP (szt.) × Cena; wskaźnik kontrybucji = CM / Cena × 100%.
Przykład
Dane wejściowe przykładu
Koszty stałe 25 000 PLN
Cena sprzedaży / szt. 160 PLN
Koszt zmienny / szt. 120 PLN

Obliczenie: CM = 160 − 120 = 40 PLN; BEP = 25 000 / 40 = 625 szt.; BEP w PLN = 625 × 160 = 100 000 PLN; wskaźnik kontrybucji = 40 / 160 = 25%.

Wynik: Próg rentowności: 625 szt. (100 000 PLN przychodu), marża jednostkowa 40 PLN, wskaźnik kontrybucji 25,00%.

Założenia
  • Jeden produkt o stałej cenie i stałym koszcie zmiennym na sztukę — dla mixu produktów potrzebna jest ważona marża kontrybucji.
  • BEP w sztukach jest zaokrąglany w górę do pełnej sztuki, a BEP w PLN liczony od tej zaokrąglonej liczby, więc może nieznacznie przekraczać koszty stałe / wskaźnik kontrybucji.
  • Wynik pojawia się tylko, gdy cena jest wyższa od kosztu zmiennego — przy CM ≤ 0 progu rentowności nie da się osiągnąć.
  • Koszty stałe dotyczą wybranego okresu (miesiąc lub projekt); kalkulator nie uwzględnia sezonowości, różnic kursowych ani różnicy między kosztem a wydatkiem (BEP księgowy, nie gotówkowy).
Zweryfikowano
Wzór i przykład sprawdzone z logiką kalkulatora: . Szczegóły weryfikacji

Pola kalkulatora

Koszty stałe [PLN]
Koszty niezależne od wolumenu w danym okresie (miesiąc lub projekt): wynagrodzenia, czynsz, marketing, certyfikaty, opłaty stałe, leasing.
Cena sprzedaży / szt. [PLN]
Cena netto za jednostkę płacona przez klienta zagranicznego, po ewentualnych rabatach.
Koszt zmienny / szt. [PLN]
Koszt rosnący z każdą sztuką: materiał, robocizna bezpośrednia, opakowanie, fracht eksportowy, zmienna prowizja agenta.

Jak policzyć — krok po kroku

  1. Zsumuj koszty stałe

    Wszystkie koszty niezależne od wolumenu: wynagrodzenia, czynsz, certyfikaty roczne, marketing fixed, opłaty stałe, leasing.

  2. Ustal cenę sprzedaży

    Cena netto za jednostkę, jaką płaci klient zagraniczny (po ewentualnych rabatach katalogowych).

  3. Wylicz koszt zmienny

    Materiał, robocizna bezpośrednia, opakowanie, fracht eksportowy per szt., prowizja agenta variable.

  4. Wylicz marżę kontrybucji

    CM = Cena − Koszt zmienny. To kwota, jaka zostaje na pokrycie kosztów stałych z każdej sprzedanej sztuki.

  5. Wylicz BEP

    BEP w sztukach = Koszty stałe / CM. BEP w PLN = BEP_szt × Cena. Sprawdź czy realny do osiągnięcia na rynku.

Próg rentowności (break-even point) — definicja

Próg rentowności (BEP) to taki poziom sprzedaży, przy którym przychody pokrywają wszystkie koszty (stałe i zmienne), a wynik finansowy = 0. Powyżej BEP firma zaczyna generować zysk; poniżej — ponosi stratę. W eksporcie BEP jest kluczowym wskaźnikiem decyzji o wejściu na nowy rynek, kampanii marketingowej lub uruchomieniu nowej linii produktów.

Wzór

BEP w sztukach = Koszty stałe / (Cena − Koszt zmienny)

BEP w PLN = BEP × Cena

Marża jednostkowa (CM, contribution margin) = Cena − Koszt zmienny

Wskaźnik kontrybucji = CM / Cena × 100%

Przykład

Koszty stałe miesięcznie 25 000 PLN, cena sprzedaży 160 PLN, koszt zmienny 120 PLN. Marża jednostkowa = 40 PLN. BEP = 25 000 / 40 = 625 sztuk miesięcznie. BEP w przychodzie = 625 × 160 = 100 000 PLN.

Kiedy używać

  • Decyzja go/no-go dla nowego rynku eksportowego.
  • Planowanie minimalnego wolumenu zamówień (MOQ).
  • Kalkulacja czy obniżka ceny pod negocjacje się zwróci na wolumenie.
  • Analiza wrażliwości — jak BEP zmieni się przy wzroście frachtu o 30%.

Najczęstsze pytania — Próg rentowności

Co to margines bezpieczeństwa?

Margin of safety = (sprzedaż rzeczywista − BEP) / sprzedaż × 100%. Pokazuje, o ile sprzedaż może spaść zanim pojawi się strata. Powyżej 30% to bezpieczna strefa, poniżej 10% — ryzykowna.

Czy BEP ma sens dla wielu produktów?

Tak, ale liczy się BEP w przychodzie, używając ważonej marży kontrybucji. Wzór: BEP_PLN = Koszty_stałe / średnia ważona stopa kontrybucji.

Jak BEP reaguje na obniżkę ceny?

Bardzo czule — obniżka ceny o 10% przy CM 25% podnosi BEP o ponad 60%. Dlatego promocje wymagają wzrostu wolumenu większego niż obniżka %.

Czy do kosztów stałych wliczać amortyzację?

Tak — to koszt księgowy nieinkasowany ale realnie powstający. Amortyzacja maszyn produkcyjnych obniża zysk i wlicza się do kosztów stałych.

BEP z perspektywy cash flow — różnica?

BEP księgowy nie uwzględnia różnic między kosztem a wydatkiem (amortyzacja, DSO). BEP gotówkowy = wydatki stałe gotówkowe / CM gotówkowy. Bywa o 20-30% niższy.

Jak policzyć BEP eksportu przy kosztach w wielu walutach?

Sprowadź wszystkie wartości do jednej waluty (zwykle EUR lub PLN) po przewidywanym kursie. Stosuj kurs ostrożnościowy (np. EUR 4,30 zamiast spot 4,42 — bufor 3%). Dla większych projektów licz BEP w trzech scenariuszach: optymistyczny/bazowy/pesymistyczny kurs.

BEP dla mixu produktów — jak liczyć weighted contribution margin?

Weighted CM = Σ(udział produktu w przychodzie × CM tego produktu). Przykład: produkt A 60% sprzedaży × CM 25% + produkt B 40% × CM 15% = weighted CM 21%. BEP_PLN = koszty stałe / 0,21. Aktualizuj weighted CM gdy zmienia się mix sprzedaży.

Jak uwzględnić sezonowość i koszty wejścia na rynek w BEP?

Jednorazowe koszty wejścia (certyfikacja, badania rynku) amortyzuj na planowany horyzont 2-3 lat. Sezonowość uwzględnij licząc BEP miesięczny + roczny — jeśli sezon to 4 miesiące w roku, BEP miesięczny w sezonie musi być 3× wyższy od średniego.

Powiązane pojęcia

Definicje terminów używanych w tym kalkulatorze — pełne wyjaśnienia w słowniku handlu zagranicznego.

Źródła i dalsza lektura

Oficjalne źródła, do których odwołuje się treść tej strony:

Twierdzenia i ich źródła

Każde stwierdzenie na tej stronie jest przypisane do konkretnego źródła i oznaczone typem: przepis lub standard, wzór, szacunek rynkowy albo przykład. Szacunki rynkowe to orientacyjne widełki — nie są przepisem i zmieniają się w czasie.

  • Wzór Standard branżowy

    BEP w sztukach = Koszty stałe / (Cena − Koszt zmienny); BEP w PLN = BEP w sztukach × Cena.

    Zweryfikowano:

  • Wzór Standard branżowy

    Wskaźnik kontrybucji = (Cena − Koszt zmienny) / Cena × 100% — pokazuje, jaka część każdej złotówki przychodu pokrywa koszty stałe.

    Zweryfikowano:

  • Wzór Standard branżowy

    Margines bezpieczeństwa = (sprzedaż rzeczywista − BEP) / sprzedaż × 100% — pokazuje, o ile sprzedaż może spaść, zanim pojawi się strata.

    Zweryfikowano:

  • Wzór Standard branżowy

    Przy wielu produktach BEP liczy się w przychodzie: BEP (PLN) = Koszty stałe / ważona stopa kontrybucji, gdzie ważona stopa = Σ(udział produktu w przychodzie × stopa CM produktu).

    Zweryfikowano:

  • Przykład Przykład edukacyjny

    Przy kosztach stałych 25 000 PLN, cenie 160 PLN i koszcie zmiennym 120 PLN marża jednostkowa wynosi 40 PLN, a próg rentowności 625 sztuk, czyli 100 000 PLN przychodu.

    Zweryfikowano:

  • Przykład Przykład edukacyjny

    Obniżka ceny o 10% przy wskaźniku kontrybucji 25% zmniejsza marżę jednostkową z 25% do 15% pierwotnej ceny, co podnosi BEP o ponad 60% (25 / 15 ≈ 1,67).

    Zweryfikowano:

Autor i recenzja

Opracowanie: Redakcja EksportHub.pl — Zespół redakcyjny

Zewnętrzna recenzja ekspercka: jeszcze nie przeprowadzona.

Aktualność treści

Przegląd treści
Weryfikacja wzoru
Następny przegląd

Dane maszynowe tej strony: Markdown · odpowiedź (JSON) · twierdzenia (JSON). Zauważyłeś błąd lub nieaktualną wartość? Napisz do nas.