Kalkulator progu rentowności (BEP) — eksport

Ile sztuk muszę sprzedać na nowym rynku, żeby pokryć inwestycję w certyfikację i marketing?

Próg rentowności (BEP, break-even point) to liczba sztuk lub kwota sprzedaży, przy której przychody pokrywają wszystkie koszty (stałe + zmienne), a wynik = 0. Wzór: BEP = Koszty stałe / (Cena − Koszt zmienny). Powyżej BEP pojawia się zysk, poniżej — strata. W eksporcie kluczowe dla decyzji go/no-go dla nowego rynku, MOQ i wpływu rabatów na rentowność. Przykład: stałe 25 000 PLN, marża jednostkowa 40 PLN → BEP 625 sztuk/mies.

Jak policzyć — krok po kroku

Zsumuj koszty stałe

Wszystkie koszty niezależne od wolumenu: wynagrodzenia, czynsz, certyfikaty roczne, marketing fixed, opłaty stałe, leasing.

Ustal cenę sprzedaży

Cena netto za jednostkę, jaką płaci klient zagraniczny (po ewentualnych rabatach katalogowych).

Wylicz koszt zmienny

Materiał, robocizna bezpośrednia, opakowanie, fracht eksportowy per szt., prowizja agenta variable.

Wylicz marżę kontrybucji

CM = Cena − Koszt zmienny. To kwota, jaka zostaje na pokrycie kosztów stałych z każdej sprzedanej sztuki.

Wylicz BEP

BEP w sztukach = Koszty stałe / CM. BEP w PLN = BEP_szt × Cena. Sprawdź czy realny do osiągnięcia na rynku.

Próg rentowności (break-even point) — definicja

Próg rentowności (BEP) to taki poziom sprzedaży, przy którym przychody pokrywają wszystkie koszty (stałe i zmienne), a wynik finansowy = 0. Powyżej BEP firma zaczyna generować zysk; poniżej — ponosi stratę. W eksporcie BEP jest kluczowym wskaźnikiem decyzji o wejściu na nowy rynek, kampanii marketingowej lub uruchomieniu nowej linii produktów.

Wzór

BEP w sztukach = Koszty stałe / (Cena − Koszt zmienny)

BEP w PLN = BEP × Cena

Marża jednostkowa (CM, contribution margin) = Cena − Koszt zmienny

Wskaźnik kontrybucji = CM / Cena × 100%

Przykład

Koszty stałe miesięcznie 25 000 PLN, cena sprzedaży 160 PLN, koszt zmienny 120 PLN. Marża jednostkowa = 40 PLN. BEP = 25 000 / 40 = 625 sztuk miesięcznie. BEP w przychodzie = 625 × 160 = 100 000 PLN.

Kiedy używać

Decyzja go/no-go dla nowego rynku eksportowego.
Planowanie minimalnego wolumenu zamówień (MOQ).
Kalkulacja czy obniżka ceny pod negocjacje się zwróci na wolumenie.
Analiza wrażliwości — jak BEP zmieni się przy wzroście frachtu o 30%.

Najczęstsze pytania — Próg rentowności

Co to margines bezpieczeństwa?

Margin of safety = (sprzedaż rzeczywista − BEP) / sprzedaż × 100%. Pokazuje, o ile sprzedaż może spaść zanim pojawi się strata. Powyżej 30% to bezpieczna strefa, poniżej 10% — ryzykowna.

Czy BEP ma sens dla wielu produktów?

Tak, ale liczy się BEP w przychodzie, używając ważonej marży kontrybucji. Wzór: BEP_PLN = Koszty_stałe / średnia ważona stopa kontrybucji.

Jak BEP reaguje na obniżkę ceny?

Bardzo czule — obniżka ceny o 10% przy CM 25% podnosi BEP o ponad 60%. Dlatego promocje wymagają wzrostu wolumenu większego niż obniżka %.

Czy do kosztów stałych wliczać amortyzację?

Tak — to koszt księgowy nieinkasowany ale realnie powstający. Amortyzacja maszyn produkcyjnych obniża zysk i wlicza się do kosztów stałych.

BEP z perspektywy cash flow — różnica?

BEP księgowy nie uwzględnia różnic między kosztem a wydatkiem (amortyzacja, DSO). BEP gotówkowy = wydatki stałe gotówkowe / CM gotówkowy. Bywa o 20-30% niższy.

Jak policzyć BEP eksportu przy kosztach w wielu walutach?

Sprowadź wszystkie wartości do jednej waluty (zwykle EUR lub PLN) po przewidywanym kursie. Stosuj kurs ostrożnościowy (np. EUR 4,30 zamiast spot 4,42 — bufor 3%). Dla większych projektów licz BEP w trzech scenariuszach: optymistyczny/bazowy/pesymistyczny kurs.

BEP dla mixu produktów — jak liczyć weighted contribution margin?

Weighted CM = Σ(udział produktu w przychodzie × CM tego produktu). Przykład: produkt A 60% sprzedaży × CM 25% + produkt B 40% × CM 15% = weighted CM 21%. BEP_PLN = koszty stałe / 0,21. Aktualizuj weighted CM gdy zmienia się mix sprzedaży.

Jak uwzględnić sezonowość i koszty wejścia na rynek w BEP?

Jednorazowe koszty wejścia (certyfikacja, badania rynku) amortyzuj na planowany horyzont 2-3 lat. Sezonowość uwzględnij licząc BEP miesięczny + roczny — jeśli sezon to 4 miesiące w roku, BEP miesięczny w sezonie musi być 3× wyższy od średniego.

Kalkulator progu rentowności (break-even)